Luận về chữ 哲-Triết ! / phần 1 : giới thiệu


Đỗ Ngọc Thành – Nguồn https://www.facebook.com/profile.php?id=100010328049805
Triết ! Triết học ! Là lý luận của phân tách những vấn đề quan trọng – ( cùng 1 ý nghĩa và vấn đề mà chuyện quá nhỏ thì không được gọi là Triết theo thói quen đã mặc định ! ) – Vì kèm theo tinh thần phê phán hay ca tụng trong Triết ! Cho nên Triết khác khoa học ! Triết là biết theo lý trí và bị ảnh hưởng bởi tâm tư tình cảm của Triết gia ! và Triết thuyết của Triết gia sẽ ảnh hưởng tâm tư tình cảm của quần chúng !
Triết thuyết có thể tạo ra quốc thái dân an hay thiên hạ đại loạn! Phạm vi nhỏ thì ảnh hưởng đến từng cá nhân !
Khi người ta nghiên cứu Kinh Dịch thì đương nhiên sinh ra Triết ! Thời của Khổng Tử đã có quá nhiều Triết Thuyết trong giảng dạy ! Có KHỔNG MÔN THẬP TRIẾT !
哲 – Triết = 知-Tri .
Triết là Biết !
TRIẾT là TRI của TRÍ THỨC !
Hơn 2 ngàn năm trước ! Thuyết văn giải tự của Hứa Thận đã viết gọn : 哲-Triết : 知也-tri dã ! Là Biết vậy !
Triết là Biết !
Triết là biết rõ !
Triết là phân tích thì biết rõ ràng !
Triết là phân và tách ra chi tiết sự , việc , vật, người , nguyên tắc , đạo lý , lễ, nghĩa , liêm , sĩ V v…để biết tường tận về sự việc hay khoa học , biết con người , biết những nguyên tắc , biết văn hoá , biết bất cứ cái gì mà người ta nghiên cứu để tường tận thì là Triết ! Bao gồm cả đạo lý và tâm linh với tính ngưỡng tinh thần mà khoa học vật chất không giãi quyết được !
Nghĩa đen của chữ 哲-Triết viết theo chữ xưa tượng hình , là sự bẻ gãy nhánh cây hoặc tách chẻ cây / củi !
扌+ 斤 + 口 = 哲 ( 折-chiết + 口-khẩu ) / bộ 扌- thủ xưa kia là bộ 木 -mộc ! Bộ 斤-phủ là cây Búa ! Bộ 口-Khẩu tượng trưng cho nền tảng , có phiên bản dùng chữ 心-Tâm ! Đó là chữ 哲-Triết xưa nay !
Ngoài ra, còn thêm nhiều phiên bản khác của chữ 哲-Triết : 啠-喆-嚞-埑-悊-㪿-歽-摺 .
Tất cả các chữ Triết xưa và nay đều thể hiện bằng chữ 折-chiết ! là chẻ cây ra ! Là trở mặt cây , lật ngược , bẽ cây ! – Hoặc , dùng Búa chẻ củi để tách 1 vật ra làm đôi làm 3 (啠-喆-嚞)! Có chữ thêm vào nghĩa của dụng Tâm ( 悊) ! Có chữ thêm nghĩa là tập / học tập có bộ chữ tập ( 摺) ! Có chữ mang luôn nghĩa chết khi trong đó có dùng chữ Tịch ( 歽) / ( búa chẻ đến tận cùng! Đến hết ! ) .
Ví dụ :
Khi bổ củi / chẻ củi ra , thì mới thấy rõ thân củi , sớ gỗ , gân / vân , mắt cây củi , và biết củi của cây đó còn ướt hay khô , thân mềm hay cứng , có Sâu Bọ đục khoét hay không , có nhựa hay không và còn tốt hay đã bị mục như thế nào V v…! Thêm kinh nghiệm truyền đời thì người ta biết nhìn số vòng của vân gỗ thân cây mà biết tuổi của cây là đã sống bao nhiêu năm ! Thậm chí là bào gọt hay cưa nhuyễn cây đó và ngâm nước hay đốt thì ra sao ! Rồi từ đó mà ứng dụng làm ra ghe thuyền , làm Đuốc, làm Guốc , làm bàn ghế , làm cột kèo hoặc chỉ làm củi đó cho từng loại cây phù hợp ! Quá trình đó đều bắt đầu từ việc Chiết , chẻ, chia , tách , phân chia để thấy rõ chi tiết mà hiểu thì sinh ra “ Tri “ đó là Trí Thức ! TRI TRÍ THỨC đó là TRIẾT !
Triết là Động Từ ! Mà ngày nay dùng theo là Tính Từ để nói về tính chất hiểu biết & thông minh ! Và lại dùng theo là Danh Từ để gọi tên sự học về Triết – Triết học !
Triết học ngày nay bị hiểu theo nghĩa phi khoa học chuyên về vật chất ! mà nặng về văn hoá , tính ngưởng và tâm linh , và nặng về tình cảm và đạo Đức ! * thực tế là khoa học nào cũng là 1 phần trong Triết! Triết lý khoa học của 1 người am hiểu và lý giãi được Trái đất Tròn ! không phải là hình vuông thì mới đủ cản đảm tin vào bản thân là đúng , nên đã chống lại cả giáo hội và nhân loại khi xưa cứ nói trái đất hình vuông ! – khoa học về vật lý , hoá học hay thiên văn học làm sao thoát khỏi sự phân tích để có được TRI TRÍ THỨC ! Đó là Triết !
明知則哲-Minh tri tất Triết : Triết học là nghiên cứu tất cả để “ biết” / biết ! Là “ biết rõ / minh tri “ thì mới thực sự là biết !
Có 1 quan niệm sai lầm về Đạo Đức liên quan đến Triết ! Là Triết học phải đứng trên nền tảng của Chân – Thiện – Mỹ ! Đó là sai ! Nếu chỉ biết cái tốt và không biết cái xấu thì chỉ mới biết phân nữa ! Đó chưa phải là Triết ! Hiểu hết thì thấy có thiện và ác ! Mà thiện và ác lại là trừu tượng ! Sát nhất Miêu cứu vạn Thử ! Triết lý nhà Phật là Chúng Sinh đều bình đẳng ! Đạo Đức Kinh của Lảo Tử có nói “ Thiện ác đồng xuất “ ! Nơi mặt trời lặng cũng chính là nơi mặt trời mọc !
Thuyết Tương đối : không có gì là tuyệt đối !
Kinh Dịch cũng phân tách rõ : trong âm có dương / trong dương có âm !
Hiểu rõ hết là hiểu Triết và có Triết ! và sử dụng triết ! Gọi là “ triết gia “ hay “ nhà hiền triết “ ! Nhưng sự học là vô bờ bến ! Chuyện thế gian này nhiều hơn Lá rừng ! Mà con người biết còn ít hơn một nắm lá ! Triết học thì cũng vô biên !
Chỉ riêng 1 chữ “ tình “ của tình yêu nam nữ mà đã có quá nhiều triết thuyết khác nhau của Đạo Phật , Đạo Ki-Tô , của Tây Phương và Đông phương ! Và của nhiều trường phái khác nhau!
Còn Triết lý về chính trị ! Về tôn giáo ! Về đạo Đức ! Về văn hoá và con người …của xưa ! Của thời nay …!
Học và tập phân tích và nghiên cứu về bất cứ chuyện nào hay chuyên Môn nào ! Thì sẽ được TRI của TRÍ THỨC thì sinh ra Triết ! – đó gọi là MINH TRI TẤT TRIẾT ! Và đó là TRIẾT !